Bạo lực gia đình là gì? Những hành vi nào được coi là bạo lực gia đình? Người bị bạo lực gia đình được pháp luật bảo vệ và hỗ trợ như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Bạo lực gia đình là gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.

Như vậy, bạo lực gia đình không chỉ được thể hiện qua hành vi đánh đập, gây thương tích mà còn bao gồm nhiều hành vi xâm phạm về tinh thần, tình dục, kinh tế hoặc cô lập, kiểm soát người thân trong gia đình.

Những hành vi nào được coi là bạo lực gia đình?

Theo Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, hành vi bạo lực gia đình bao gồm:

– Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;

– Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

– Cưỡng ép chứng kiến bạo lực đối với người, con vật nhằm gây áp lực thường xuyên về tâm lý;

– Bỏ mặc, không quan tâm; không nuôi dưỡng, chăm sóc thành viên gia đình là trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc; không giáo dục thành viên gia đình là trẻ em;

– Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;

– Ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;

– Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;

– Tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

– Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng;

– Cưỡng ép trình diễn hành vi khiêu dâm; cưỡng ép nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm, kích thích bạo lực;

– Cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, ly hôn hoặc cản trở kết hôn, ly hôn hợp pháp;

– Cưỡng ép mang thai, phá thai, lựa chọn giới tính thai nhi;

– Chiếm đoạt, hủy hoại tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình;

– Cưỡng ép thành viên gia đình học tập, lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác;

– Cô lập, giam cầm thành viên gia đình;

– Cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật.

Các hành vi nêu trên cho thấy phạm vi của bạo lực gia đình khá rộng, không giới hạn ở hành vi sử dụng vũ lực mà còn bao gồm những hành vi kiểm soát, cưỡng ép, cô lập hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên gia đình.

Người bị bạo lực gia đình được pháp luật bảo vệ như thế nào?

Để bảo vệ người bị bạo lực gia đình, Điều 9 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định người bị bạo lực gia đình có nhiều quyền quan trọng trong quá trình yêu cầu bảo vệ, hỗ trợ và xử lý hành vi vi phạm.

Được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

Người bị bạo lực gia đình có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm và các quyền, lợi ích hợp pháp khác bị xâm phạm do hành vi bạo lực gia đình gây ra.

Được yêu cầu áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ và hỗ trợ

Người bị bạo lực gia đình có quyền yêu cầu cơ quan, cá nhân có thẩm quyền áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ và hỗ trợ theo quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.

Điều này nhằm kịp thời ngăn chặn hành vi bạo lực, hạn chế nguy cơ tiếp tục xảy ra hành vi xâm hại và bảo đảm an toàn cho người bị bạo lực.

Được bố trí nơi tạm lánh và bảo mật thông tin

Trong trường hợp cần thiết, người bị bạo lực gia đình được bố trí nơi tạm lánh. Đồng thời, thông tin về nơi tạm lánh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của người bị bạo lực được giữ bí mật theo quy định của pháp luật.

Được cung cấp các dịch vụ y tế, tư vấn và trợ giúp

Người bị bạo lực gia đình được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý, hỗ trợ kỹ năng ứng phó với bạo lực gia đình, trợ giúp pháp lý và trợ giúp xã hội theo quy định.

Đây là cơ chế hỗ trợ cần thiết nhằm giúp người bị bạo lực vừa được bảo đảm an toàn về sức khỏe, vừa có điều kiện ổn định về tâm lý và thực hiện các quyền pháp lý của mình.

Được yêu cầu người gây bạo lực khắc phục hậu quả và bồi thường

Người bị bạo lực gia đình có quyền yêu cầu người có hành vi bạo lực khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản theo quy định pháp luật.

Được cung cấp thông tin về quyền và nghĩa vụ trong quá trình giải quyết vụ việc

Người bị bạo lực gia đình có quyền được thông tin về các quyền và nghĩa vụ có liên quan trong quá trình giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên gia đình cũng như trong quá trình xử lý hành vi bạo lực gia đình.

Có quyền khiếu nại, tố cáo và khởi kiện

Người bị bạo lực gia đình có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện đối với hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.

Như vậy, người bị bạo lực không bắt buộc phải im lặng hoặc tự chịu đựng hành vi xâm hại. Pháp luật trao cho họ nhiều cơ chế để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp, bảo vệ và xử lý người có hành vi bạo lực.

Được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật

Ngoài những quyền nêu trên, người bị bạo lực gia đình còn được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

Người bị bạo lực gia đình có trách nhiệm gì?

Bên cạnh các quyền được pháp luật ghi nhận, khoản 2 Điều 9 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 cũng quy định trách nhiệm của người bị bạo lực gia đình, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật của họ.

Theo đó, khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, người bị bạo lực gia đình, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin liên quan đến hành vi bạo lực gia đình.

Việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc xác minh vụ việc, áp dụng các biện pháp bảo vệ và xử lý hành vi bạo lực gia đình theo quy định pháp luật.

Do đó, khi bị bạo lực gia đình, người bị bạo lực cần chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ và sử dụng các cơ chế pháp luật để bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm và các quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trên đây là nội dung bài viết về vấn đề “Người bị bạo lực gia đình được pháp luật bảo vệ như thế nào?”. Nếu còn vấn đề pháp lý cần được giải đáp, Quý khách có thể liên hệ LawKey để được tư vấn và hỗ trợ.

Xem thêm: Xúi giục người khác thực hiện hành vi bạo lực gia đình có bị xử phạt hành chính không?