Hoãn chấp hành hình phạt tù là một trong những chế định thể hiện tính nhân đạo của pháp luật hình sự Việt Nam. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về điều kiện để được hoãn chấp hành hình phạt tù?. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Hoãn chấp hành hình phạt tù là gì?

Có thể hiểu hoãn chấp hành hình phạt tù là việc chuyển thời điểm thi hành án phạt tù của người bị kết án sang một thời điểm muộn hơn do có những lý do khách quan theo quy định của pháp luật. Quy định này nhằm bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo trong việc áp dụng pháp luật hình sự, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kết án cũng như người thân của họ.

Điều kiện để được hoãn chấp hành hình phạt tù

Căn cứ Điều 67 Bộ luật Hình sự 2015, người bị xử phạt tù có thể được xem xét hoãn chấp hành hình phạt tù trong các trường hợp sau:

Người bị bệnh nặng

Người bị xử phạt tù đang mắc bệnh hiểm nghèo hoặc mắc bệnh đến mức không thể chấp hành hình phạt tù và nếu tiếp tục thi hành án có thể nguy hiểm đến tính mạng thì được hoãn chấp hành hình phạt tù cho đến khi sức khỏe hồi phục.

Theo hướng dẫn của pháp luật, “bị bệnh nặng” là trường hợp người bị kết án mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh khác nghiêm trọng đến mức không đủ điều kiện sức khỏe để thi hành án phạt tù.

Phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi

Phụ nữ đang mang thai hoặc đang trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi có thể được hoãn chấp hành hình phạt tù cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi.

Pháp luật không phân biệt trường hợp cố tình mang thai để trì hoãn việc thi hành án. Đồng thời, con dưới 36 tháng tuổi có thể là con đẻ hoặc con nuôi hợp pháp.

Là lao động duy nhất trong gia đình

Người bị kết án là lao động duy nhất trong gia đình và nếu phải chấp hành án phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt có thể được hoãn chấp hành hình phạt tù đến 01 năm.

Tuy nhiên, trường hợp này không áp dụng đối với người bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.

Theo quy định, “gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt” là trường hợp:

– Gia đình gặp tai nạn, thiên tai, hỏa hoạn hoặc sự kiện bất khả kháng dẫn đến mất tài sản, không còn nguồn thu nhập hoặc thu nhập dưới mức chuẩn hộ nghèo;

– Bố, mẹ, vợ, chồng hoặc con của người bị kết án bị ốm đau kéo dài mà không có người trực tiếp chăm sóc.

Những trường hợp này phải được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú xác nhận.

Do nhu cầu công vụ

Người bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng và cơ quan có thẩm quyền xác định cần thiết phải tiếp tục thực hiện công vụ nhất định thì có thể được hoãn chấp hành hình phạt tù đến 01 năm.

“Do nhu cầu công vụ” được hiểu là trường hợp nếu người bị kết án phải chấp hành án ngay sẽ chưa có người thay thế để thực hiện nhiệm vụ cần thiết của cơ quan, tổ chức.

Các điều kiện khác 

Ngoài việc thuộc một trong các trường hợp nêu trên, người bị kết án còn phải đáp ứng các điều kiện sau:

– Có nơi cư trú rõ ràng, theo đó nơi cư trú rõ ràng là nơi thường trú hoặc tạm trú có địa chỉ cụ thể theo quy định của Luật Cư trú, nơi người bị kết án sinh sống thường xuyên.

– Không có dấu hiệu bỏ trốn hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng

– Sau khi bị kết án, người được đề nghị hoãn chấp hành án không được có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và không có căn cứ cho rằng họ sẽ bỏ trốn.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, mặc dù chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên nhưng Tòa án vẫn có thể xem xét cho hoãn chấp hành hình phạt tù nếu xét thấy cần thiết và phải được cân nhắc chặt chẽ.

Ví dụ: Người bị kết án đang nuôi con nhỏ mắc bệnh hiểm nghèo, không có người chăm sóc thay thế thì Tòa án có thể xem xét cho hoãn chấp hành án dù người đó không có nơi cư trú rõ ràng.

Thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù

Thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù được xác định như sau:

– Đối với trường hợp bị bệnh nặng: thời hạn hoãn kéo dài đến khi sức khỏe người bị kết án hồi phục;

– Đối với các trường hợp còn lại: thời hạn hoãn được tính theo quyết định của Tòa án nhưng tối đa theo quy định của pháp luật.

Một số trường hợp phát sinh trong thời gian được hoãn chấp hành án

– Trong thời gian được hoãn thi hành án, nếu người được hoãn tiếp tục mang thai hoặc tiếp tục nuôi con dưới 36 tháng tuổi thì Tòa án có thể xem xét cho hoãn đến khi người con sau cùng đủ 36 tháng tuổi.

– Trong thời gian được hoãn chấp hành hình phạt tù mà người được hoãn tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án sẽ buộc người đó chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 Bộ luật Hình sự.

– Đối với trường hợp là lao động duy nhất trong gia đình hoặc do nhu cầu công vụ, người bị kết án có thể được hoãn nhiều lần nhưng tổng thời gian hoãn không quá 01 năm.

Hoãn chấp hành hình phạt tù là chính sách nhân đạo của pháp luật hình sự nhằm bảo đảm quyền con người và tạo điều kiện cho người bị kết án khắc phục những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trước khi thi hành án. Tuy nhiên, việc xem xét hoãn chấp hành hình phạt tù phải được thực hiện đúng điều kiện, đúng trình tự và trên cơ sở đánh giá chặt chẽ của Tòa án có thẩm quyền.

Trên đây là bài viết về “Điều kiện hoãn chấp hành hình phạt tù theo quy định mới nhất”. Nếu còn bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến pháp luật hình sự và thi hành án hình sự, hãy liên hệ Lawkey để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời.

Xem thêm: Trình tự hoãn chấp hành hình phạt tù theo quy định hiện nay