Trên thực tế có nhiều trường hợp mua đất bằng giấy viết tay hoặc đất không rõ nguồn gốc. Vậy các trường hợp này có được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở không?

Khái niệm

Đất mua bằng giấy viết tay là trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng việc mua bán chỉ được lập bằng giấy viết tay giữa các bên, không công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật tại thời điểm giao dịch. 

Đất không rõ nguồn gốc là trường hợp người đang sử dụng đất nhưng không xác định được rõ căn cứ hình thành quyền sử dụng đất hoặc không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc sử dụng đất theo quy định pháp luật. 

Cấp sổ đối với đất mua bằng giấy viết tay

Đất mua bằng giấy viết tay được cấp sổ đỏ khi thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ cho đất mua bán bằng giấy viết tay từ ngày 01/7/2025 được thực hiện theo điểm XI Mục C Phần V Phụ lục I Nghị định 151/2025/NĐ-CP như sau:

Trường hợp 1
Người đang sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định pháp luật nhưng có giấy tờ chuyển nhượng có chữ ký của các bên liên quan mà chưa được cấp Giấy chứng nhận và không thuộc trường hợp quy định tại trường hợp 2 thì được thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu theo quy định mà không phải làm lại thủ tục chuyển quyền sử dụng đất.

Quy định này áp dụng đối với các trường hợp:

– Nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014 đối với đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137 Luật Đất đai 2024;

– Nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 01/8/2024 đối với đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137 Luật Đất đai 2024;

– Nhận chuyển quyền sử dụng đất từ người được thừa kế quyền sử dụng đất theo khoản 4 Điều 45 Luật Đất đai 2024.

Như vậy, đối với các trường hợp trên, người đang sử dụng đất vẫn có thể thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, xin cấp sổ đỏ lần đầu hoặc sang tên mà không phải ký lại hợp đồng chuyển nhượng theo mẫu hiện hành nếu đã có giấy tờ chuyển nhượng có chữ ký của các bên liên quan.

Trường hợp 2
Trường hợp người đang sử dụng đất nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 01/8/2024 mà thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận, người nhận chuyển nhượng chỉ giữ sổ đỏ của bên chuyển nhượng kèm giấy tờ mua bán đất hoặc chỉ có hợp đồng, văn bản chuyển nhượng đã lập theo quy định thì được thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai để sang tên Giấy chứng nhận theo quy định pháp luật.

Cấp sổ đỏ đối với đất không rõ nguồn gốc

Căn cứ theo Điều 138 Luật Đất đai 2024, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất vẫn có thể được cấp sổ đỏ nếu không vi phạm pháp luật đất đai, đất không có tranh chấp và được UBND cấp xã xác nhận quá trình sử dụng đất ổn định.

Việc cấp Giấy chứng nhận sẽ được xem xét tùy theo thời điểm bắt đầu sử dụng đất:

– Trường hợp sử dụng đất trước ngày 18/12/1980 hoặc từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993 thì người sử dụng đất có thể được công nhận quyền sử dụng đất ở và trong nhiều trường hợp không phải nộp tiền sử dụng đất trong hạn mức theo quy định.

– Trường hợp sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014 thì vẫn có thể được xem xét cấp sổ đỏ nếu được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch và người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

– Đối với đất nông nghiệp đang sử dụng ổn định, không có tranh chấp thì người dân cũng có thể được cấp Giấy chứng nhận theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất trong hạn mức luật định.

Như vậy, dù đất không có giấy tờ hoặc không rõ nguồn gốc, người dân vẫn có cơ hội được cấp sổ đỏ nếu chứng minh được việc sử dụng đất ổn định, lâu dài, không tranh chấp và đáp ứng các điều kiện theo Điều 138 Luật Đất đai 2024.

Trên đây là bài viết về “Đất mua bằng giấy viết tay, đất không rõ nguồn gốc được cấp sổ đỏ không?”. Nếu còn vấn đề gì thắc mắc hãy lên hệ Lawkey hoặc sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn của chúng tôi. 

Xem thêm: Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới nhất theo luật Đất đai năm 2024