Việc xác định chính xác tuổi của người chưa thành niên trong quá trình giải quyết vụ án hình sự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc xác định tuổi của người chưa thành niên là người bị buộc tội hoặc bị hại? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Người chưa thành niên là người bị buộc tội, bị hại được hiểu như thế nào?

Căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 3 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024:

Người chưa thành niên là người bị buộc tội gồm người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can hoặc bị cáo từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi.

Người chưa thành niên là bị hại là người dưới 18 tuổi trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần hoặc tài sản do hành vi phạm tội gây ra hoặc đe dọa gây ra.

Do đặc điểm về thể chất, tâm lý và khả năng nhận thức chưa phát triển đầy đủ, người chưa thành niên được pháp luật dành những cơ chế bảo vệ đặc biệt trong quá trình tố tụng. Vì vậy, việc xác định chính xác tuổi của họ là yêu cầu bắt buộc đối với các cơ quan tiến hành tố tụng.

Quy định pháp luật về xác định tuổi của người chưa thành niên

Điều 25 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 quy định việc xác định tuổi của người chưa thành niên là người bị buộc tội hoặc bị hại được thực hiện như sau:

Căn cứ xác định tuổi

Việc xác định tuổi thuộc trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng và được thực hiện trên cơ sở các giấy tờ, tài liệu hợp pháp hoặc dữ liệu chính thức của Nhà nước.

Các giấy tờ, tài liệu được sử dụng để xác định tuổi bao gồm:

– Giấy chứng sinh;

– Giấy khai sinh;

– Chứng minh nhân dân;

– Thẻ căn cước công dân;

– Thẻ căn cước;

– Giấy chứng nhận căn cước;

– Hộ chiếu;

– Thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư;

– Thông tin trong các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác theo quy định của pháp luật.

Trong trường hợp các giấy tờ, tài liệu hoặc thông tin trong cơ sở dữ liệu có sự mâu thuẫn, không rõ ràng hoặc không có các giấy tờ, thông tin nêu trên thì cơ quan tiến hành tố tụng phải áp dụng các biện pháp xác minh cần thiết.

Việc xác minh có thể được thực hiện thông qua

– Gia đình hoặc người đại diện của người chưa thành niên;

– Người thân thích;

– Nhà trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp;

– Tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;

– Cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân nơi người đó học tập, lao động, sinh hoạt;

– Các nguồn tài liệu khác có giá trị chứng minh về tuổi.

Xác định tuổi trong trường hợp không xác định được chính xác ngày, tháng sinh

Sau khi đã áp dụng các biện pháp hợp pháp nhưng vẫn không xác định được chính xác ngày, tháng sinh thì tuổi được xác định theo nguyên tắc có lợi cho người chưa thành niên như sau:

– Trường hợp xác định được tháng sinh nhưng không xác định được ngày sinh, lấy ngày cuối cùng của tháng đó làm ngày sinh.

Ví dụ: Xác định được người đó sinh tháng 5 năm 2010 nhưng không rõ ngày sinh thì ngày sinh được xác định là ngày 31/5/2010.

– Trường hợp xác định được quý sinh nhưng không xác định được ngày, tháng sinh lấy ngày cuối cùng của tháng cuối cùng trong quý đó làm ngày, tháng sinh.

Ví dụ: Xác định được sinh trong Quý II năm 2010 thì ngày sinh được xác định là ngày 30/6/2010.

– Trường hợp xác định được nửa đầu năm hoặc nửa cuối năm nhưng không xác định được ngày, tháng sinh, lấy ngày cuối cùng của tháng cuối cùng trong nửa năm đó làm ngày, tháng sinh.

Ví dụ: Xác định sinh trong nửa cuối năm 2010 thì ngày sinh được xác định là ngày 31/12/2010.

– Trường hợp chỉ xác định được năm sinh lấy ngày cuối cùng của tháng cuối cùng trong năm đó làm ngày, tháng sinh.

Ví dụ: Chỉ xác định được sinh năm 2010 thì ngày sinh được xác định là ngày 31/12/2010.

– Trường hợp không xác định được năm sinh nếu đã áp dụng đầy đủ các biện pháp xác minh theo quy định của pháp luật mà vẫn không xác định được năm sinh thì cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành giám định tuổi. Việc giám định tuổi được thực hiện bởi cơ quan chuyên môn có thẩm quyền theo trình tự, thủ tục luật định nhằm đưa ra kết luận khoa học về độ tuổi của người chưa thành niên.

Ý nghĩa của việc xác định chính xác tuổi của người chưa thành niên

Bảo đảm áp dụng đúng quy định của pháp luật, tuổi là căn cứ quan trọng để xác định một người có thuộc đối tượng người chưa thành niên hay không. Từ đó, cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng đúng các quy định về trách nhiệm hình sự, biện pháp xử lý, trình tự, thủ tục tố tụng và các cơ chế bảo vệ đặc biệt theo quy định của pháp luật.

Bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người chưa thành niên là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, cần được bảo vệ đặc biệt trong quá trình tố tụng. Việc xác định đúng tuổi giúp bảo đảm họ được hưởng đầy đủ các quyền theo quy định như quyền có người đại diện tham gia tố tụng, quyền được trợ giúp pháp lý, quyền được giữ bí mật đời tư và các quyền khác theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Tránh oan sai hoặc bỏ lọt trách nhiệm pháp lý, việc xác định sai tuổi có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như áp dụng sai khung hình phạt, sai thẩm quyền giải quyết hoặc làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị buộc tội, bị hại. Do đó, xác định chính xác tuổi góp phần bảo đảm tính khách quan, công bằng và đúng pháp luật trong hoạt động tố tụng.Xác định tuổi của người chưa thành niên là người bị buộc tội hoặc bị hại là một nội dung quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 đã quy định cụ thể các căn cứ, trình tự và phương thức xác định tuổi nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên cũng như bảo đảm việc giải quyết vụ án được khách quan, chính xác và đúng pháp luật.

Trên đây là bài viết về “Cách xác định tuổi của người chưa thành niên là người bị buộc tội, bị hại”. Nếu còn vấn đề vướng mắc cần được tư vấn, hỗ trợ, vui lòng liên hệ LawKey để được giải đáp kịp thời.

Xem thêm: Áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội theo Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024