Người chưa thành niên là đối tượng đặc biệt được pháp luật ưu tiên bảo vệ trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Vậy pháp luật quy định như thế nào về việc áp dụng biện pháp tạm giam đối với người chưa thành niên? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Biện pháp tạm giam là gì?

Căn cứ Điều 109 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, biện pháp ngăn chặn được áp dụng nhằm kịp thời ngăn chặn tội phạm hoặc khi có căn cứ chứng tỏ người bị buộc tội có thể gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử, tiếp tục phạm tội hoặc để bảo đảm thi hành án.

Các biện pháp ngăn chặn bao gồm: giữ người trong trường hợp khẩn cấp, bắt, tạm giữ, tạm giam, bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm, cấm đi khỏi nơi cư trú và tạm hoãn xuất cảnh.

Như vậy, tạm giam là biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc, áp dụng đối với bị can, bị cáo bằng việc cách ly họ khỏi xã hội trong một thời gian nhất định để phục vụ hoạt động tố tụng. Tuy nhiên, đối với người chưa thành niên, pháp luật quy định chặt chẽ hơn và chỉ áp dụng trong những trường hợp thật sự cần thiết.

Quy định về áp dụng biện pháp tạm giam đối với người chưa thành niên

Căn cứ Điều 138 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, việc áp dụng biện pháp tạm giam đối với người chưa thành niên được thực hiện như sau:

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng

Tạm giam có thể được áp dụng khi người chưa thành niên là bị can, bị cáo về tội đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự khi có căn cứ xác định người đó thuộc một trong các trường hợp sau:

– Đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nhưng vi phạm;

– Không có nơi cư trú rõ ràng;

– Bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã;

– Tiếp tục phạm tội hoặc có căn cứ xác định đang tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để tiếp tục phạm tội;

– Có hành vi tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án; đe dọa, khống chế hoặc trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng

Biện pháp tạm giam có thể được áp dụng đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo về tội rất nghiêm trọng khi có căn cứ xác định nếu người đó thuộc một trong các trường hợp:

– Đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nhưng vi phạm;

– Không có nơi cư trú rõ ràng;

– Bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã;

– Tiếp tục phạm tội;

– Có hành vi tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án; đe dọa, khống chế hoặc trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.

Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi

Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là bị can, bị cáo về tội nghiêm trọng do cố ý, tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng có thể bị tạm giam khi có một trong các căn cứ sau:

– Đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nhưng vi phạm;

– Không có nơi cư trú rõ ràng;

– Bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã hoặc có căn cứ xác định người đó sẽ bỏ trốn;

– Tiếp tục phạm tội hoặc có căn cứ xác định đang tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để tiếp tục phạm tội;

– Có hành vi mua chuộc, cưỡng ép người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án; đe dọa, khống chế hoặc trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.

Đối với trường hợp phạm tội nghiêm trọng do vô ý hoặc tội ít nghiêm trọng, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi chỉ bị áp dụng biện pháp tạm giam nếu tiếp tục phạm tội hoặc bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã.

Thời hạn tạm giam đối với người chưa thành niên

Khoản 5 Điều 138 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 quy định thời hạn tạm giam đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo không quá một phần hai thời hạn tạm giam tương ứng được quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự, trừ trường hợp đặc biệt theo khoản 8 Điều 151 của Luật tư pháp người chưa thành niên 2024.

Khi không còn căn cứ để tiếp tục tạm giam, cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kịp thời hủy bỏ biện pháp tạm giam hoặc thay thế bằng biện pháp ngăn chặn khác ít nghiêm khắc hơn.

Trường hợp đang bị tạm giam nhưng được áp dụng thủ tục xử lý chuyển hướng

Trong trường hợp người chưa thành niên đang bị tạm giam mà có thông báo áp dụng thủ tục xử lý chuyển hướng, cơ quan tiến hành tố tụng phải xem xét việc tiếp tục tạm giam hoặc hủy bỏ, thay thế bằng biện pháp ngăn chặn khác phù hợp với tính chất, mức độ của vụ việc và yêu cầu giáo dục đối với người chưa thành niên.

Quy định này góp phần hạn chế những tác động tiêu cực của việc cách ly khỏi môi trường gia đình và xã hội đối với sự phát triển của người chưa thành niên, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm và bảo vệ trật tự, an toàn xã hội.

Trên đây là những quy định của pháp luật về “Áp dụng biện pháp tạm giam đối với người chưa thành niên. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề này hoặc cần được tư vấn pháp lý cụ thể, hãy liên hệ LawKey để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.

Xem thêm: Biện pháp xử lý chuyển hướng là gì? Khi nào được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội?