Đối với một số nhóm đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt, pháp luật đã dành những cơ chế bảo vệ riêng nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng dễ bị tổn thương? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Người tiêu dùng dễ bị tổn thương là gì?

Theo khoản 1 Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng dễ bị tổn thương là người tiêu dùng có khả năng chịu nhiều tác động bất lợi trong việc tiếp cận thông tin, bảo vệ sức khỏe, tài sản hoặc giải quyết tranh chấp tại thời điểm mua hoặc sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Các đối tượng được xác định là người tiêu dùng dễ bị tổn thương bao gồm:

– Người cao tuổi theo quy định của pháp luật;

– Người khuyết tật;

– Trẻ em;

– Người dân tộc thiểu số; người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn;

– Phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi;

– Người mắc bệnh hiểm nghèo theo quy định của pháp luật;

– Thành viên hộ nghèo theo quy định của pháp luật.

Việc xác định các nhóm đối tượng này giúp Nhà nước và các tổ chức, cá nhân kinh doanh có những cơ chế hỗ trợ phù hợp nhằm bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng trong quá trình giao dịch.

Quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng dễ bị tổn thương

Khoản 2 Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 quy định nhiều cơ chế nhằm bảo vệ nhóm người tiêu dùng này, cụ thể như sau:

Người tiêu dùng dễ bị tổn thương được bảo đảm đầy đủ các quyền theo quy định của pháp luật

Ngoài việc được hưởng đầy đủ các quyền của người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng dễ bị tổn thương còn được hưởng các quyền, chính sách ưu tiên theo quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan.

– Tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm chủ động xây dựng và thực hiện các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng dễ bị tổn thương theo quy định của pháp luật, không chờ đến khi phát sinh khiếu nại hoặc tranh chấp.

– Khi người tiêu dùng dễ bị tổn thương gửi yêu cầu bảo vệ quyền lợi kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh thuộc đối tượng được bảo vệ và quyền lợi bị xâm phạm, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải:

• Ưu tiên tiếp nhận và xử lý yêu cầu;
• Không được chuyển yêu cầu cho bên thứ ba giải quyết, trừ trường hợp bên thứ ba có nghĩa vụ liên quan theo quy định của pháp luật;
• Trường hợp từ chối giải quyết phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ căn cứ pháp lý và lý do từ chối.

– Tổ chức, cá nhân kinh doanh chậm tiếp nhận, từ chối tiếp nhận hoặc từ chối ưu tiên giải quyết trái quy định, gây thiệt hại cho người tiêu dùng dễ bị tổn thương thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự.

– Cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các tổ chức chính trị – xã hội và tổ chức xã hội có trách nhiệm:

• Ưu tiên tiếp nhận, xử lý yêu cầu của người tiêu dùng dễ bị tổn thương;
• Hướng dẫn người tiêu dùng thu thập, cung cấp chứng cứ chứng minh quyền lợi bị xâm phạm;
• Kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân kinh doanh theo thẩm quyền.

Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh khi giao dịch với người tiêu dùng dễ bị tổn thương

Theo khoản 3 Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, khi giao dịch với người tiêu dùng dễ bị tổn thương, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải thực hiện các trách nhiệm sau:

– Doanh nghiệp phải bảo đảm việc thực hiện đầy đủ các quyền của người tiêu dùng trong suốt quá trình mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật.

– Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải áp dụng cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại và tranh chấp phù hợp với từng nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho họ.

– Doanh nghiệp không được từ chối tiếp nhận hoặc giải quyết yêu cầu bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng chỉ vì sự khác biệt về tiếng nói, chữ viết, phong tục hoặc tập quán.

– Tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm chống mọi hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc lợi dụng hoàn cảnh dễ bị tổn thương của người tiêu dùng để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

– Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình, thủ tục, phương thức hoặc các biện pháp phù hợp với từng nhóm đối tượng nhằm bảo đảm việc thực hiện quyền khiếu nại, yêu cầu giải quyết tranh chấp và các quyền hợp pháp khác.

– Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải xây dựng, cập nhật và công khai các chính sách bảo vệ người tiêu dùng dễ bị tổn thương bằng hình thức niêm yết tại trụ sở, địa điểm kinh doanh hoặc đăng tải trên website, ứng dụng (nếu có). Đồng thời, doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo, tập huấn cho người lao động về các nội dung này.

Tuy nhiên, nghĩa vụ xây dựng và công khai chính sách nêu trên không bắt buộc áp dụng đối với cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định của Luật.

Ngoài các trách nhiệm nêu trên, tổ chức, cá nhân kinh doanh còn phải thực hiện các nghĩa vụ khác theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và các quy định pháp luật có liên quan. 

Nếu còn vướng mắc về quyền của người tiêu dùng, giải quyết tranh chấp tiêu dùng hoặc các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, hãy liên hệ Lawkey để được đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời.

Xem thêm: Quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng theo quy định mới nhất