Trong các giao dịch mua bán hàng hóa, sử dụng dịch vụ hằng ngày, người tiêu dùng luôn là đối tượng được pháp luật bảo vệ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp. Vậy người tiêu dùng là ai? Người tiêu dùng có những quyền và nghĩa vụ gì theo quy định của pháp luật? Hãy cùng Lawkey tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Người tiêu dùng là gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng là người mua, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức và không vì mục đích thương mại.

Như vậy, cá nhân, gia đình, cơ quan hoặc tổ chức khi mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ để phục vụ nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng mà không nhằm mục đích kinh doanh đều được xác định là người tiêu dùng và được pháp luật bảo vệ.

Quyền của người tiêu dùng

Theo Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng có các quyền cơ bản sau:

Được bảo đảm an toàn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp

Người tiêu dùng có quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, thông tin cá nhân cũng như các quyền và lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Được cung cấp đầy đủ thông tin

Người tiêu dùng có quyền được cung cấp hóa đơn, chứng từ và các tài liệu liên quan đến giao dịch; được cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin về:

– Sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ;

– Nguồn gốc, xuất xứ;

– Nội dung giao dịch;

– Tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Việc minh bạch thông tin giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm đúng đắn và hạn chế rủi ro.

Quyền tự do lựa chọn

– Lựa chọn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phù hợp với nhu cầu;

– Lựa chọn tổ chức, cá nhân kinh doanh;

– Quyết định tham gia hoặc từ chối giao dịch;

– Thỏa thuận nội dung giao dịch;

– Được cung cấp sản phẩm, dịch vụ đúng với nội dung đã cam kết.

Quyền góp ý, phản ánh

Người tiêu dùng được quyền góp ý, phản ánh về:

– Giá cả;

– Chất lượng sản phẩm, dịch vụ;

– Phong cách phục vụ;

– Phương thức giao dịch;

– Các nội dung khác liên quan đến hoạt động kinh doanh.

Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại

Người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường khi:

– Sản phẩm có khuyết tật;

– Hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật;

– Không bảo đảm an toàn, chất lượng, số lượng, công dụng hoặc giá cả;

– Không đúng với nội dung đã đăng ký, công bố, quảng cáo, giới thiệu hoặc cam kết với người tiêu dùng.

Quyền tham gia xây dựng chính sách, pháp luật

Người tiêu dùng được tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Quyền khiếu nại, tố cáo và khởi kiện

Khi quyền lợi bị xâm phạm, người tiêu dùng có quyền:

– Khiếu nại;

– Tố cáo;

– Khởi kiện;

– Đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật.

Quyền được tư vấn và hỗ trợ

Người tiêu dùng được tư vấn, hướng dẫn về kiến thức, kỹ năng tiêu dùng an toàn, hiệu quả và phù hợp với quy định của pháp luật.

Quyền được lựa chọn môi trường tiêu dùng lành mạnh

Người tiêu dùng có quyền được tạo điều kiện để lựa chọn các sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường, góp phần thúc đẩy tiêu dùng bền vững.

Quyền được bảo vệ khi sử dụng dịch vụ công

Khi sử dụng các dịch vụ công, người tiêu dùng vẫn được pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định pháp luật có liên quan.

Các quyền khác theo quy định của pháp luật

Ngoài các quyền nêu trên, người tiêu dùng còn được hưởng những quyền khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Nghĩa vụ của người tiêu dùng

Bên cạnh các quyền được pháp luật bảo vệ, Điều 5 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 cũng quy định người tiêu dùng phải thực hiện các nghĩa vụ sau:

Kiểm tra hàng hóa trước khi nhận

Người tiêu dùng cần kiểm tra sản phẩm, hàng hóa trước khi nhận theo quy định của pháp luật và ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Tiêu dùng đúng pháp luật

Việc tiêu dùng phải bảo đảm:

– Không vi phạm pháp luật;

– Không trái với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội;

– Không xâm phạm lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng;

– Không gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của bản thân và người khác.

Sử dụng sản phẩm đúng hướng dẫn

Người tiêu dùng có trách nhiệm tuân thủ các hướng dẫn về:

– Vận chuyển;

– Bảo quản;

– Sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ;

– Quy định về kiểm định, bảo vệ môi trường và tiêu dùng bền vững.

Thông báo khi phát hiện vi phạm

Khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm an toàn hoặc hành vi của tổ chức, cá nhân kinh doanh xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng, người tiêu dùng cần thông tin kịp thời, chính xác cho cơ quan nhà nước hoặc các tổ chức, cá nhân có liên quan để kịp thời xử lý.

Cung cấp thông tin trung thực

Người tiêu dùng phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của các thông tin do mình cung cấp trong quá trình giao dịch với tổ chức, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

Ngoài các nghĩa vụ nêu trên, người tiêu dùng còn phải thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

Trên đây là bài viết về “Quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023″. Nếu còn bất kỳ vướng mắc nào hoặc cần được tư vấn pháp lý, vui lòng liên hệ Lawkey để được đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.

Xem thêm: Quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng trong lĩnh vực giá