Vốn đầu tư công là gì? Pháp luật quy định như thế nào về tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Vốn đầu tư công là gì?

Hiện nay, theo quy định tại khoản 26 Điều 4 Luật Đầu tư công 2024 quy định về vốn đầu tư công bao gồm vốn ngân sách nhà nước chi cho đầu tư công; vốn từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo quy định của pháp luật.

Tại Điều 16 Điều 4 Luật Đầu tư công 2024 quy định đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, nhiệm vụ, dự án và đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật này.

Căn cứ những quy định trên, có thể hiểu vốn đầu tư công là nguồn vốn Nhà nước lấy từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu hợp pháp khác của các cơ quan có liên quan để tiến hành thực hiện các chương trình, dự án đầu tư theo quy định của pháp luật.

Do đó, việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư công phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn xảy ra nhiều trường hợp cá nhân có chức vụ, quyền hạn lợi dụng vị trí công tác để thực hiện các hành vi vi phạm trong quá trình quyết định chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án, lập dự án hoặc quản lý nguồn vốn đầu tư công, gây thiệt hại nghiêm trọng cho Nhà nước.

Dấu hiệu vi phạm trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước có khả năng gây lãng phí

Căn cứ tại Điều 6 Thông tư liên tịch 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BTP-BTC-BXD-BNN&MT-KTNN-TTCP có hiệu lực từ ngày 25/01/2026. Việc xác định hậu quả lãng phí trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước có thể căn cứ vào một trong các dấu hiệu sau:

– Cố ý lập, thẩm định, phê duyệt, phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nước không đúng thẩm quyền, trình tự, nội dung, thời gian, mục đích, đối tượng, vượt tiêu chuẩn, định mức, sai chế độ quy định gây lãng phí;

– Sử dụng ngân sách nhà nước không đúng mục đích, đối tượng đã được phê duyệt, dự toán được giao; vượt tiêu chuẩn, định mức, sai chế độ quy định. Từ chối, trì hoãn việc chi ngân sách khi đã bảo đảm các điều kiện chi theo quy định của pháp luật gây lãng phí;

– Quyết toán chi ngân sách nhà nước không đúng thời hạn (trừ các nguyên nhân khách quan), thủ tục; sai nội dung, mục đích, đối tượng; vượt tiêu chuẩn, định mức, chế độ quy định gây lãng phí;

– Quản lý, sử dụng quỹ có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước và các quỹ khác được nhà nước thành lập theo quy định của pháp luật không đúng tôn chỉ, mục đích, quy chế hoạt động và cơ chế tài chính của quỹ gây lãng phí;

– Thực hiện các khoản vay trái quy định của pháp luật, vượt quá khả năng cân đối của ngân sách nhà nước; sử dụng ngân sách nhà nước để cho vay, tạm ứng, góp vốn trái quy định của pháp luật gây lãng phí.

Xử lý tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng

Theo Điều 220 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng như sau: 

Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong những hành vi sau đây gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 224 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: 

– Vi phạm quy định về quyết định chủ trương đầu tư;

– Vi phạm quy định về lập, thẩm định chủ trương đầu tư;

– Vi phạm quy định về quyết định đầu tư chương trình, dự án;

– Vi phạm quy định về tư vấn, thiết kế chương trình, dự án.

Phạm tội thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm:

– Vì vụ lợi;

– Có tổ chức;

– Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

– Gây thiệt hại từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.

Phạm tội gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng là một trong những tội phạm về chức vụ và quản lý kinh tế, xâm phạm trực tiếp đến tài sản của Nhà nước và hiệu quả đầu tư công. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ, phạt tù lên đến 20 năm và bị áp dụng các hình phạt bổ sung nghiêm khắc khác.

Trên đây là bài viết về “Tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng”. Nếu còn vướng mắc liên quan đến pháp luật hình sự, hãy liên hệ LawKey để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.