Tội vô ý làm chết người là gì? Và sẽ bị xử phạt như thế nào?

Vụ việc một cháu bé 6 tuổi bị tử vong trên xe đưa đón đến trường ở quận Cầu Giấy – Hà Nội vào chiều ngày 06/08/2019 đang được xã hội đặc biệt quan tâm. Sự việc gây xôn xao dư luận bởi sự thiếu trách nhiệm của cán bộ, nhân viên trường tiểu học Gateway và cũng đặt ra câu hỏi về trách nhiệm quản lý từ các cơ quan quản lý giáo dục.

Sáng ngày 07/08/2019 tại buổi họp báo của UBND Quận Cầu Giấy, Thượng tá Dương Văn Hiếu – Trưởng Công an quận Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết Cơ quan điều tra Công an Quận Cầu Giấy đã ra khởi tố vụ án về tội danh Vô ý làm chết người. Vậy thế nào là tội Vô ý làm chết người? Với trường hợp vụ việc này thì có thể truy cứu tội danh này hay không?

Thế nào là tội Vô ý làm chết người?

Trước hết chúng ta cần phân tích về tội Vô ý làm chết người. Theo đó, Vô ý làm chết người là hành vi của một người không thấy trước được hành vi của mình có khả năng gây hậu quả chết người mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hoặc người phạm tội thấy trước hành vi của mình có thể gây ra chết người nhưng tin rằng hậu quả đó không xảy ra. Tội Vô ý làm chết người được quy định tại Điều 128 Bộ luật hình sự 2015 (đã được sửa đồi bổ sung): 

Trong Khoa học Luật hình sự thì có 4 yếu tố cấu thành tội phạm. Các hành vi phạm tội phải thỏa mãn 4 yếu tố này mới được coi là tội phạm. Đối với tội vô ý làm chết người thì cần phải thỏa thỏa mãn 4 yếu tố sau:

Chủ thể của tội phạm:

Là bất kỳ người nào từ đủ 16 tuổi trở lên và người thực hiện hành vi có năng lực trách nhiệm hình sự.

Khách thể của tội phạm:

Khách thể của tội Vô ý làm chết người là quyền sống của con người. Đối tượng tác động của tội phạm này là con người.

Mặt khách quan của tội phạm:

Hành vi Vô ý làm chết người được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động.Hậu quả chết người là dấu hiệu bắt buộc đối với tội Vô ý làm chết người. Và giữa hành vi vô ý và hậu quả chết người phải là quan hệ nhân quả.

Mặt chủ quan của tội phạm:

Ý thức của người phạm tội là dấu hiệu đặc trưng để phân biệt giữa tội Vô ý làm chết người và tội giết người. Người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội của mình dưới hình thức lỗi do vô ý bao gồm cả vô ý do cẩu thả và vô ý do quá tự tin.

Trong đó, vô ý vì cẩu thả là trường hợp thiếu cẩn trọng khi thực hiện hành vi mà người phạm tội không thành trước khả năng gây ra hậu quả chết người mặc dù phải thấy trước hoặc có thể thấy trước. Còn vô ý vì quá tự tin là trường hợp người phạm tội thấy trước được hành vi của mình có thể gây ra hậu quả chết người nhưng tin rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra và có thể ngăn ngừa được nhưng cuối cùng hậu quả đó vẫn xảy ra.

Với trường hợp vụ việc này thì có thể truy cứu tội danh này hay không?

Nhìn nhận từ vụ việc đáng tiếc tại trường tiểu học Gateway, từ các thông tin mà báo chí đã cập nhật thì có thể hiểu việc Cơ quan chức năng khởi tố tội Vô ý làm chết người – Theo Điều 128 Bộ Luật Hình sự 2015 như sau:

Tài xế và nhân viên được giao nhiệm vụ đưa đón học sinh đã không kiểm tra, kiểm soát về số lượng các em học sinh đã đón cũng như số lượng học sinh bàn giao lại cho giáo viên chủ nhiệm. Có thể thấy, đây là trường hợp vô ý do cẩu thả khi những cá nhân có trách nhiệm đã không kiểm tra lại việc có học sinh nào chưa xuống xe hay không, số lượng học sinh xuống xe có bằng số học sinh đã lên xe. Chính hành động cẩu thả, thiếu cẩn trọng này là nguyên nhân để quên cháu bé và dẫn đến cái chết. Nếu như nhân viên của trường Gateway thực hiện công việc trách nhiệm hơn, thực hiện đầy đủ các quy định về đưa đón học sinh, tài xế kiểm tra kỹ xe trước khi tắt máy thì đã không xảy ra sự việc trên.

Cũng có người đặt ra vấn đề về việc có thể khởi tố tội danh Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính được không theo điều 129 Bộ luật Hình sự ?

Cụ thể, giáo viên phụ trách xe phải kiểm tra, là người rời xe khi các em đã xuống hết. Và tuy hiện nay Việt Nam không có các quy định riêng với xe đưa đón học sinh. Thì đối với trường hợp xe ô tô đưa đón học sinh hoàn toàn là xe khách, phải đăng ký kinh doanh dưới dạng xe hợp đồng (nếu thuê) hoặc xe vận chuyển nội bộ (nếu trường trang bị). Nguyên tắc cơ bản của lái xe khách là mỗi khi rời khỏi xe phải kiểm tra, rà soát lại trên và quanh xe, và là người cuối cùng rời khỏi xe. Như vậy, cả tài xế và nhân viên phụ trách đều đã không thực hiện đúng các quy tắc về việc đưa đón học sinh.

Ngoài ra khi phát hiện cháu bé không có mặt tại trường, Giáo viên chủ nhiệm đã báo lên hệ thống quản lý học sinh của nhà trường. Vậy quy trình xử lý của nhà trường khi có báo cáo của giáo viên về việc có học sinh nghỉ học là như thế nào? Những cá nhân nào có trách nhiệm quản lý hệ thống này và chịu trách nhiệm xử lý, liên hệ với phụ huynh học sinh khi có thông tin học sinh nghỉ học? Nếu quy trình này cho thấy phải có các biện pháp tìm hiểu, liên hệ với phụ huynh để nắm bắt tình hình thì có phải đã có những cá nhân không thực hiện? Những cá nhân này rõ ràng phải nhận thức được rằng có khả năng cháu bé gặp vấn đề gì đó mà đã không đến được trường mặc dù cha mẹ đã cho cháu đi học? Nếu những cá nhân này thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định thì cháu bé có thể đã được phát hiện ra sớm hơn và cứu sống được cháu bé.

Bộ Luật Hình sự quy định như thế nào về tội Vô ý làm chết người?

Về tội Vô ý làm chết người Điều 128 Bộ luật Hình sự quy định:

“Điều 128. Tội vô ý làm chết người

  1. Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
  2. Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.

Về tội Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính như sau Điều 129 Bộ luật Hình sự quy định:

“Điều 129. Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính

  1. Người nào vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
  2. Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.
  3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Như vậy nếu bị truy cứu và bị tuyên án với tội danh Vô ý làm chết người thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Nếu là tội danh Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Đồng thời có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Trên đây là những phân tích về trách nhiệm của những cá nhân có liên quan đến vụ việc cháu bé tử vong trên xe đưa đón học sinh tại Cầu Giấy, Hà Nội ngày 06/08/2019. Những phân tích này là dựa theo suy luận của người viết, chỉ mang tính tham khảo cho người đọc, không có giá trị pháp lý. Những kết luận cuối cùng về vụ việc chúng ta phải chờ thông tin chính thức từ Cơ quan điều tra và Bản án của Toàn án (nếu có).

Khách hàng nói về chúng tôi

Tôi rất hài lòng về chất lượng dịch vụ tại LawKey - Chìa khóa pháp luật. Các bạn là đội ngũ luật sư, chuyên gia kế toán và tư vấn viên nhiệt thành, đầy bản lĩnh với nghề nghiệp. Chúc các bạn phát đạt hơn nữa trong tương lai.

Anh Toản - CTO Công ty CP công nghệ phân phối Flanet

Đống Đa, Hà Nội
Mình thật sự cảm ơn đội ngũ công ty luật và dịch vụ kế toán LawKey về độ nhiệt tình và tốc độ làm việc. Tôi rất an tâm và tin tưởng khi làm việc với LawKey, đặc biệt là được chủ tịch Hà trực tiếp tư vấn. Chúc các bạn phát triển thịnh vượng và đột phá hơn nữa.

Mr Tô - Founder & CEO MengCha Utd

Đống Đa, Hà Nội
Tôi đã trải nghiệm nhiều dịch vụ luật sư trong quá trình kinh doanh của mình, nhưng thực sự an tâm và hài lòng khi làm bắt đầu làm việc với các bạn LawKey: Các bạn trẻ làm việc rất Nhanh - Chuẩn - Chính xác - Hiệu quả - Đáng tin cậy. Chúc các bạn phát triển hơn nữa.

Mr Tiến - Founder & CEO SATC JSC

Ba Đình, Hà Nội
Từ khi khởi nghiệp đến nay, tôi sử dụng rất nhiều dịch vụ tư vấn luật, tôi đặc biệt hài lòng với dịch vụ mà LawKey cung cấp cho IDJ Group. Các bạn là đội ngũ chuyên nghiệp, uy tín và hiệu quả. Chúc cho LawKey ngày càng phát triển và là đối tác quan trọng lâu dài của IDJ Group.

Mr Trần Trọng Hiếu - Chủ tịch IDJ Group

Hà Nội - Việt Nam
Thay mặt Công ty Dương Cafe, tôi xin chân thành cảm ơn đội ngũ luật sư, kế toán của LawKey. Thực sự yên tâm khi sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật và kế toán thuế bên các bạn. Chúc các bạn phát triển hơn, phục vụ tốt hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Mr Dương - CEO Dương Cafe

Hà Nội
Tại LawKey, đội ngũ của các bạn rất chuyên nghiệp. Đặc biệt, tôi rất hứng thú khi làm việc với luật sư Huy Hà và kế toán Tân Anh. Các bạn không chỉ cho thấy sự thân thiện mà còn chủ động tìm hiểu giúp đỡ tôi trong công việc. Tôi tin tưởng dịch vụ luật và kế toán của các bạn.  

Mr Hưng - CEO Tư vấn du học Bạn Đồng Hành

Việt Nam

Khách hàng tiêu biểu