Áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên
Hiện nay, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên nhà nước đã quy định giám sát điện tử đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo. Vậy biện pháp này được pháp luật quy định như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên là gì?
Căn cứ khoản 1 Điều 139 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, giám sát điện tử là biện pháp ngăn chặn được áp dụng thay thế biện pháp tạm giam đối với người chưa thành niên là bị can, bị cáo.
Theo đó, căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội cũng như nhân thân của người chưa thành niên, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án có thể quyết định cho người chưa thành niên được áp dụng biện pháp giám sát điện tử thay vì bị tạm giam.
Người chưa thành niên được áp dụng biện pháp này phải lập giấy cam đoan thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau đây:
– Không đi khỏi phạm vi giám sát, trừ trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép;
– Có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan tiến hành tố tụng, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan;
– Không bỏ trốn hoặc tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội;
– Không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối; không cung cấp tài liệu sai sự thật; không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án; không tẩu tán tài sản liên quan đến vụ án; không đe dọa, khống chế hoặc trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của họ;
– Không tháo gỡ, phá hủy thiết bị giám sát điện tử hoặc thực hiện hành vi gây rối loạn hoạt động của thiết bị giám sát điện tử.
Việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước, giúp người chưa thành niên được tiếp tục sinh sống trong môi trường gia đình và cộng đồng trong thời gian giải quyết vụ án, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý của cơ quan có thẩm quyền.
Quy định về việc thi hành biện pháp giám sát điện tử
Căn cứ Chương IV Nghị định số 333/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 quy định việc thi hành biện pháp giám sát điện tử được quy định như sau:
Phạm vi giám sát và thiết bị giám sát điện tử
Theo quy định, phạm vi giám sát được xác định trong địa bàn cấp xã nơi người chưa thành niên là bị can, bị cáo cư trú.
Thiết bị giám sát điện tử là thiết bị điện tử được sử dụng để theo dõi, thu thập và truyền dữ liệu về hoạt động của người được giám sát. Thiết bị này có thể được gắn trực tiếp trên người hoặc trên đồ vật mà người đó bắt buộc phải mang theo.
Việc sử dụng thiết bị giám sát điện tử phải bảo đảm không gây cản trở đến sinh hoạt hằng ngày, vệ sinh cá nhân của người được giám sát và không bị lợi dụng để phân biệt đối xử hoặc kỳ thị trong cộng đồng.
Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thi hành biện pháp giám sát điện tử
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người chưa thành niên cư trú có trách nhiệm:
– Tổ chức thi hành quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử;
– Thông báo kết quả thi hành cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp;
– Đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép khi người được giám sát có nhu cầu đi khỏi phạm vi giám sát;
– Kịp thời thông báo cho cơ quan ra quyết định khi phát hiện người được giám sát vi phạm nghĩa vụ cam đoan.
Công an cấp xã có trách nhiệm tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc quản lý, giám sát và hỗ trợ người chưa thành niên, cụ thể:
– Tiếp nhận người được áp dụng biện pháp giám sát điện tử;
– Phân công cán bộ Công an trực tiếp quản lý, giám sát và hỗ trợ;
– Theo dõi, quản lý, lập biên bản khi phát hiện vi phạm nghĩa vụ cam đoan;
– Hướng dẫn việc sử dụng thiết bị giám sát điện tử;
– Thực hiện việc cấp phát, thu hồi thiết bị giám sát điện tử;
– Định kỳ hằng tháng tổng hợp, đánh giá tình hình thực hiện và báo cáo cơ quan có thẩm quyền;
– Xác minh, kiểm tra khi nhận được thông báo về việc người được giám sát tháo gỡ, phá hủy thiết bị hoặc tự ý rời khỏi phạm vi giám sát.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm:
– Phối hợp với cơ quan có thẩm quyền và gia đình trong quá trình thi hành quyết định giám sát điện tử;
– Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cần thiết;
– Giúp đỡ, tạo điều kiện để người chưa thành niên thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam đoan;
– Hướng dẫn việc sử dụng thiết bị giám sát điện tử;
– Đánh giá hiệu quả của biện pháp và kiến nghị giải pháp phù hợp.
Gia đình có trách nhiệm giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục và hỗ trợ người chưa thành niên, bao gồm:
– Động viên, khuyến khích người chưa thành niên chấp hành pháp luật và thực hiện đúng các nghĩa vụ đã cam đoan;
– Thực hiện các biện pháp quản lý, giáo dục và giúp đỡ phù hợp;
– Thường xuyên phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm hỗ trợ người chưa thành niên trong suốt thời gian giám sát.
Trình tự, thủ tục thi hành biện pháp giám sát điện tử
Ngay sau khi nhận được quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chuyển đến, Trưởng Công an cấp xã phân công cán bộ trực tiếp quản lý, giám sát và tiến hành tiếp nhận người chưa thành niên tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã. Việc bàn giao phải được lập thành biên bản và lưu vào hồ sơ vụ án.
Sau khi tiếp nhận, Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức buổi làm việc với người được giám sát điện tử. Thành phần tham dự gồm đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã, đại diện Công an cấp xã, người đại diện của người chưa thành niên, người chưa thành niên và đại diện cơ quan thực hiện việc gắn thiết bị giám sát điện tử.
Tại buổi làm việc, cơ quan có thẩm quyền sẽ công bố quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử; giải thích quyền và nghĩa vụ của người được giám sát; yêu cầu viết giấy cam đoan; thông báo cán bộ trực tiếp quản lý, giám sát và hỗ trợ. Kết thúc buổi làm việc phải lập biên bản để lưu hồ sơ.
Trường hợp người được giám sát điện tử vi phạm các nghĩa vụ đã cam đoan, Công an cấp xã có trách nhiệm lập biên bản, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để thông báo cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp xử lý theo thẩm quyền.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc trước khi hết thời hạn giám sát điện tử, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp để xem xét, giải quyết theo quy định.
Khi biện pháp giám sát điện tử bị hủy bỏ hoặc được thay thế bằng biện pháp khác, Công an cấp xã báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chấm dứt việc quản lý, thực hiện tháo thiết bị giám sát điện tử. Việc tháo thiết bị phải được lập biên bản và lưu vào hồ sơ.
Trên đây là bài viết về “Áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên”. Nếu còn vấn đề gì thắc mắc hãy liên hệ Lawkey hoặc sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn của chúng tôi.
Xem thêm: Tha tù trước thời hạn có điều kiện đối với người chưa thành niên theo quy định mới nhất
Thủ tục kiểm tra an ninh mạng
An ninh mạng là gì? Thủ tục kiểm tra an ninh mạng được quy định như thế nào? Hãy cùng LawKey tìm hiểu qua bài viết dưới [...]
Kê khai tài sản, thu nhập là gì? Đối tượng và tài sản, thu nhập phải kê khai?
Kê khai tài sản, thu nhập là gì? Đối tượng và tài sản, thu nhập phải kê khai theo quy định hiện nay? Tại sao phải kê khai [...]