So sánh cải tạo không giam giữ và án treo 

Cải tạo không giam giữ và án treo là gì? Giống và khác nhau như thế nào theo quy định của pháp luật Việt Nam. Hãy cùng Lawkey tìm hiểu qua bài viết dưới đây. 

Khái niệm 

Khái niệm cải tạo không giam giữ và án treo được pháp luật quy định cụ thể như sau: 

Cải tạo không giam giữ

Theo Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015 quy định như sau: Cải tạo không giam giữ là một hình phạt chính được áp dụng đối với những người phạm tội ở mức độ ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng, nhưng không cần thiết phải cách ly họ khỏi xã hội.

Khác với hình phạt tù buộc người phạm tội phải chấp hành án tại các trại giam, cải tạo không giam giữ cho phép người bị kết án vẫn sinh sống tại nơi cư trú, tiếp tục công việc của mình nhưng phải chịu sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan, tổ chức nơi làm việc hoặc chính quyền địa phương.

>> Xem thêm: Thủ tục miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ

Án treo 

Căn cứ Điều 1 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP quy định như sau: Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, được Tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét thấy không cần bắt họ phải chấp hành hình phạt tù.

Theo đó, người bị kết án phạt tù vẫn có thể được hưởng án treo nếu đáp ứng được các điều kiện theo quy định pháp luật. Cũng cần hiểu rằng án treo không phải là một hình phạt mà là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện.  

>> Xem thêm: Quy định về thời gian thử thách khi áp dụng án treo

So sánh cải tạo không giam giữ và án treo 

Theo quy định pháp luật cải tạo không giam giữ và án treo giống và khác nhau như sau:

Giống nhau 

Án treo và cải tạo không giam giữ đều được áp dụng với người phạm tội đã bị kết án, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật. 

Mục đích chính là giúp người phạm tội không phải chịu hình phạt tù, không bị cách ly khỏi xã hội, được làm việc và sinh sống bình thường, tái hòa nhập cộng đồng từ đó đảm bảo rằng họ không tái phạm và tuân thủ các quy định của pháp luật.

Người phạm tội chịu sự giám sát và giáo dục từ cơ quan, tổ chức tại địa phương (nơi họ làm việc hoặc cư trú); gia đình, phối hợp cùng cơ quan chức năng trong việc quản lý và giáo dục. Hình thức giám sát này nhằm đảm bảo người bị kết án tuân thủ đầy đủ các quy định và nghĩa vụ pháp luật trong thời gian thi hành án.

Người được hưởng án treo và cải tạo không giam giữ đều phải thực hiện một số nghĩa vụ giống nhau, bao gồm:

Chấp hành nghiêm chỉnh cam kết của mình trong việc tuân thủ pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân, nội quy, quy chế của nơi cư trú, làm việc.

Phải có mặt theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức được giao giám sát, giáo dục.

Hằng tháng, phải báo cáo bằng văn bản cho người trực tiếp giám sát, giáo dục.

Khác nhau 

Tiêu chíÁn treoCải tạo không giam giữ
Căn cứ pháp lýĐiều 65 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025

Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao

Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP sửa đổi Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng án treo

Nghị quyết  02/2025/NQ-HĐTP sửa đổi, bổ sung một số điều luật của một số nghị quyết của hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao

Luật Thi hành án hình sự 2025

Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025

Luật Thi hành án hình sự 2025

Bản chấtMiễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, với thời gian thử thách do Tòa án ấn định. Là hình phạt chính không thể thay thế cho hình phạt tù. 
Điều kiện áp dụngBị xử phạt tù không quá 03 năm;Có nhân thân tốt;Có nhiều hơn 02 tình tiết giảm nhẹ so với tình tiết tăng nặng;Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định;Xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù;Phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọngCó nơi làm việc ổn định hoặc có nơi cư trú rõ ràng Xét thấy không cần thiết phải cách ly người phạm tội khỏi xã hội
Các trường hợp không được hưởngNgười phạm tội là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ, dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Người thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn và đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng truy nã hoặc yêu cầu truy nã, trừ trường hợp đã ra đầu thú trước khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử

Phạm tội mới trong thời gian thử thách; người đang được hưởng án treo bị xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo. 

Người phạm tội bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội, trừ một trong các trường hợp sau đây:

a) Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;

b) Người phạm tội bị xét xử và kết án về 02 tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể”

Người phạm tội 02 lần trở lên, trừ một trong các trường hợp sau:

a) Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;

b) Các lần phạm tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng;

c) Các lần phạm tội, người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể;

d) Các lần phạm tội do người phạm tội tự thú”

Người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm

Vi phạm các điều kiện áp dụng nêu trên
Thời gian áp dụngTối thiểu 01 năm và tối đa 05 năm, có thể được rút ngắn thời gian thử thách án treoTừ 06 tháng đến 03 năm, được xét giảm thời hạn hoặc miễn chấp hành hình phạt
Nghĩa vụ Không phải khấu trừ thu nhập Phải khấu trừ 5% – 20% thu nhập; hoặc lao động phục vụ cộng đồng nếu không có việc làm
Hậu quả pháp lý khi vi phạmNgười được hưởng án treo có thể bị Tòa án buộc chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo nếu đang trong thời gian thử thách mà cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định tại điều 82 của Luật Thi hành án hình sự từ 02 lần trở lên.Có thể bị chuyển sang hình phạt nghiêm khắc hơn nếu vi phạm nghĩa vụ chấp hành án, đã bị nhắc nhở từ 02 lần trở lên nhưng vẫn còn tiếp tục.

>> Xem thêm: Công chức bị phạt án treo có bị kỷ luật buộc thôi việc không? 

Trên đây là bài viết về “So sánh cải tạo không giam giữ và án treo”. Nếu còn vấn đề gì thắc mắc hãy liên hệ Lawkey hoặc sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn của chúng tôi. 

Khách hàng nói về chúng tôi

Tôi rất hài lòng về chất lượng dịch vụ tại LawKey - Chìa khóa pháp luật. Các bạn là đội ngũ luật sư, chuyên gia kế toán và tư vấn viên nhiệt thành, đầy bản lĩnh với nghề nghiệp. Chúc các bạn phát đạt hơn nữa trong tương lai.

Anh Toản - CTO Công ty CP công nghệ phân phối Flanet

Đống Đa, Hà Nội
Mình cảm ơn đội ngũ công ty luật và dịch vụ kế toán LawKey về độ nhiệt tình và tốc độ làm việc. Tôi rất an tâm và tin tưởng khi làm việc với LawKey, đặc biệt là được chủ tịch Hà trực tiếp tư vấn. Chúc các bạn phát triển thịnh vượng và đột phá hơn nữa.

Mr Tô - Founder & CEO MengCha Utd

Đống Đa, Hà Nội
Tôi đã trải nghiệm nhiều dịch vụ luật sư trong quá trình kinh doanh của mình, nhưng thực sự an tâm và hài lòng khi làm bắt đầu làm việc với các bạn LawKey: Các bạn trẻ làm việc rất Nhanh - Chuẩn - Chính xác - Hiệu quả - Đáng tin cậy.

Mr Tiến - Founder & CEO SATC JSC

Ba Đình, Hà Nội
Từ khi khởi nghiệp đến nay gần 30 năm, tôi sử dụng rất nhiều dịch vụ tư vấn luật, tôi đặc biệt hài lòng với dịch vụ mà LawKey cung cấp cho IDJ Group. Chúc cho LawKey ngày càng phát triển và là đối tác quan trọng lâu dài của IDJ Group.

Mr Trần Trọng Hiếu - Chủ tịch IDJ Group

Hà Nội - Việt Nam
Thay mặt Công ty Dương Cafe, tôi xin chân thành cảm ơn đội ngũ luật sư, kế toán của LawKey. Thực sự yên tâm khi sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật và kế toán thuế bên các bạn. Chúc các bạn phát triển hơn, phục vụ tốt hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Mr Dương - CEO Dương Cafe

Hà Nội
Tại LawKey, đội ngũ của các bạn rất chuyên nghiệp. Các bạn không chỉ cho thấy sự thân thiện mà còn chủ động tìm hiểu giúp đỡ tôi trong công việc. Tôi tin tưởng dịch vụ luật và kế toán của các bạn.  

Mr Hưng - CEO Tư vấn du học Bạn Đồng Hành

Việt Nam

Khách hàng tiêu biểu