So sánh cải tạo không giam giữ và án treo
Cải tạo không giam giữ và án treo là gì? Giống và khác nhau như thế nào theo quy định của pháp luật Việt Nam. Hãy cùng Lawkey tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Khái niệm
Khái niệm cải tạo không giam giữ và án treo được pháp luật quy định cụ thể như sau:
Cải tạo không giam giữ
Theo Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015 quy định như sau: Cải tạo không giam giữ là một hình phạt chính được áp dụng đối với những người phạm tội ở mức độ ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng, nhưng không cần thiết phải cách ly họ khỏi xã hội.
Khác với hình phạt tù buộc người phạm tội phải chấp hành án tại các trại giam, cải tạo không giam giữ cho phép người bị kết án vẫn sinh sống tại nơi cư trú, tiếp tục công việc của mình nhưng phải chịu sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan, tổ chức nơi làm việc hoặc chính quyền địa phương.
>> Xem thêm: Thủ tục miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ
Án treo
Căn cứ Điều 1 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP quy định như sau: Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, được Tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét thấy không cần bắt họ phải chấp hành hình phạt tù.
Theo đó, người bị kết án phạt tù vẫn có thể được hưởng án treo nếu đáp ứng được các điều kiện theo quy định pháp luật. Cũng cần hiểu rằng án treo không phải là một hình phạt mà là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện.
>> Xem thêm: Quy định về thời gian thử thách khi áp dụng án treo
So sánh cải tạo không giam giữ và án treo
Theo quy định pháp luật cải tạo không giam giữ và án treo giống và khác nhau như sau:
Giống nhau
Án treo và cải tạo không giam giữ đều được áp dụng với người phạm tội đã bị kết án, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.
Mục đích chính là giúp người phạm tội không phải chịu hình phạt tù, không bị cách ly khỏi xã hội, được làm việc và sinh sống bình thường, tái hòa nhập cộng đồng từ đó đảm bảo rằng họ không tái phạm và tuân thủ các quy định của pháp luật.
Người phạm tội chịu sự giám sát và giáo dục từ cơ quan, tổ chức tại địa phương (nơi họ làm việc hoặc cư trú); gia đình, phối hợp cùng cơ quan chức năng trong việc quản lý và giáo dục. Hình thức giám sát này nhằm đảm bảo người bị kết án tuân thủ đầy đủ các quy định và nghĩa vụ pháp luật trong thời gian thi hành án.
Người được hưởng án treo và cải tạo không giam giữ đều phải thực hiện một số nghĩa vụ giống nhau, bao gồm:
Chấp hành nghiêm chỉnh cam kết của mình trong việc tuân thủ pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân, nội quy, quy chế của nơi cư trú, làm việc.
Phải có mặt theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức được giao giám sát, giáo dục.
Hằng tháng, phải báo cáo bằng văn bản cho người trực tiếp giám sát, giáo dục.
Khác nhau
| Tiêu chí | Án treo | Cải tạo không giam giữ |
| Căn cứ pháp lý | Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP sửa đổi Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng án treo Nghị quyết 02/2025/NQ-HĐTP sửa đổi, bổ sung một số điều luật của một số nghị quyết của hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Luật Thi hành án hình sự 2025 | Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025 Luật Thi hành án hình sự 2025 |
| Bản chất | Miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, với thời gian thử thách do Tòa án ấn định. | Là hình phạt chính không thể thay thế cho hình phạt tù. |
| Điều kiện áp dụng | Bị xử phạt tù không quá 03 năm;Có nhân thân tốt;Có nhiều hơn 02 tình tiết giảm nhẹ so với tình tiết tăng nặng;Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định;Xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù; | Phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọngCó nơi làm việc ổn định hoặc có nơi cư trú rõ ràng Xét thấy không cần thiết phải cách ly người phạm tội khỏi xã hội |
| Các trường hợp không được hưởng | Người phạm tội là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ, dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Người thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn và đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng truy nã hoặc yêu cầu truy nã, trừ trường hợp đã ra đầu thú trước khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử. Phạm tội mới trong thời gian thử thách; người đang được hưởng án treo bị xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo. Người phạm tội bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội, trừ một trong các trường hợp sau đây: a) Người phạm tội là người dưới 18 tuổi; b) Người phạm tội bị xét xử và kết án về 02 tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể” Người phạm tội 02 lần trở lên, trừ một trong các trường hợp sau: a) Người phạm tội là người dưới 18 tuổi; b) Các lần phạm tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng; c) Các lần phạm tội, người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể; d) Các lần phạm tội do người phạm tội tự thú” Người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm | Vi phạm các điều kiện áp dụng nêu trên |
| Thời gian áp dụng | Tối thiểu 01 năm và tối đa 05 năm, có thể được rút ngắn thời gian thử thách án treo | Từ 06 tháng đến 03 năm, được xét giảm thời hạn hoặc miễn chấp hành hình phạt |
| Nghĩa vụ | Không phải khấu trừ thu nhập | Phải khấu trừ 5% – 20% thu nhập; hoặc lao động phục vụ cộng đồng nếu không có việc làm |
| Hậu quả pháp lý khi vi phạm | Người được hưởng án treo có thể bị Tòa án buộc chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo nếu đang trong thời gian thử thách mà cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định tại điều 82 của Luật Thi hành án hình sự từ 02 lần trở lên. | Có thể bị chuyển sang hình phạt nghiêm khắc hơn nếu vi phạm nghĩa vụ chấp hành án, đã bị nhắc nhở từ 02 lần trở lên nhưng vẫn còn tiếp tục. |
>> Xem thêm: Công chức bị phạt án treo có bị kỷ luật buộc thôi việc không?
Trên đây là bài viết về “So sánh cải tạo không giam giữ và án treo”. Nếu còn vấn đề gì thắc mắc hãy liên hệ Lawkey hoặc sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn của chúng tôi.
Căn cứ khám xét người, chỗ ở theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự
Hiểu thế nào là khám xét chỗ ở? Căn cứ khám xét người, chỗ ở,..được Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định như [...]
Quy định chung về tái hòa nhập cộng đồng mới nhất
Tài hòa nhập cộng đồng là một trong những tiền đề hỗ trợ phạm nhân trở lại cuộc sống xã hội. Quy định chung về [...]