Hiện nay nhiều người dân khi làm sổ đỏ thì phát hiện sổ đỏ nhà hàng xóm chồng lên đất nhà mình thì giải quyết như thế trong trường hợp này. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Khái niệm 

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là căn cứ pháp lý quan trọng để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của người dân. Theo khoản 21 Điều 3 Luật Đất đai 2024, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là chứng thư pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất của người có quyền sử dụng đất hợp pháp.

Hiện nay, trong thực tế có không ít trường hợp khi người dân thực hiện thủ tục cấp lại hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận thì mới phát hiện phần diện tích đất của nhà mình bị sổ đỏ của hộ liền kề chồng lấn. Việc chồng lấn này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như đo đạc thủ công trước đây thiếu chính xác, sai sót trong quá trình cấp Giấy chứng nhận hoặc xác định ranh giới sử dụng đất chưa rõ ràng.

Phương hướng xử lý khi phát hiện sổ đỏ bị chồng lấn

Căn cứ theo quy định pháp luật đất đai và một số các quy định pháp luật khác có liên quan thì phương hướng xử lý như sau: 

Yêu cầu cung cấp thông tin, hồ sơ địa chính

Khi phát hiện sổ đỏ của nhà hàng xóm chồng lấn lên phần đất mình đang sử dụng, người dân trước hết cần đề nghị cơ quan có thẩm quyền cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai để kiểm tra nguồn gốc, ranh giới và hiện trạng thửa đất.

Theo Điều 60 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, cơ quan cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai bao gồm:

– Trung tâm Dữ liệu và Thông tin đất đai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường ở cấp trung ương;

– Văn phòng đăng ký đất đai ở địa phương;

– Trường hợp địa phương chưa xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thì Văn phòng đăng ký đất đai hoặc UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin từ hồ sơ địa chính.

Sau khi tiếp nhận yêu cầu, cơ quan có thẩm quyền sẽ cung cấp hồ sơ địa chính, trích lục bản đồ, thông tin thửa đất và tiến hành đo đạc thực tế để xác định nguyên nhân, diện tích và ranh giới bị chồng lấn.

Đề nghị đính chính hoặc thu hồi sổ đỏ cấp sai

Trường hợp xác định có sai sót trong quá trình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì người dân có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền đính chính hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp sai theo Điều 152 Luật Đất đai 2024.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện đính chính Giấy chứng nhận trong trường hợp:

– Có sai sót thông tin của người được cấp giấy chứng nhận so với thông tin tại thời điểm đính chính;

– Có sai sót thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với hồ sơ kê khai đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất đã được tổ chức đăng ký đất đai kiểm tra xác nhận hoặc được thể hiện trong văn bản có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai.

Đồng thời, Nhà nước có quyền thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp nếu thuộc các trường hợp như:

– Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp;

– Cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp;

– Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất;

– Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận;

– Giấy chứng nhận đã cấp bị Tòa án có thẩm quyền tuyên hủy;

– Trường hợp đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của Tòa án, cơ quan thi hành án mà người phải thi hành án không nộp giấy chứng nhận đã cấp.

Như vậy, nếu có căn cứ cho thấy phần đất bị chồng lấn xuất phát từ lỗi cấp sổ đỏ sai diện tích hoặc sai ranh giới thì người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước xem xét điều chỉnh hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định.

Tiến hành hòa giải tranh chấp đất đai

Trong trường hợp các bên không thể tự thỏa thuận được với nhau về phần diện tích đất bị chồng lấn thì người dân có thể gửi đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã nơi có đất theo Điều 235 Luật Đất đai 2024.

Hòa giải tại UBND cấp xã là thủ tục quan trọng nhằm xác minh hiện trạng sử dụng đất, thu thập ý kiến của các bên và tạo điều kiện để các bên tự thống nhất phương án giải quyết tranh chấp trước khi thực hiện các thủ tục pháp lý tiếp theo.

Khiếu nại hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi

Nếu hòa giải không thành hoặc người dân cho rằng việc cấp sổ đỏ là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì có quyền thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định pháp luật.

Theo Điều 7 Luật Khiếu nại 2011, người dân có thể:

– Khiếu nại lần đầu đến cơ quan hoặc người đã ban hành quyết định cấp Giấy chứng nhận;

– Khiếu nại lần hai đến cơ quan cấp trên trực tiếp nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn mà không được giải quyết;

– Hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.

Bên cạnh đó, theo Điều 237 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trên đây là bài viết về “Sổ đỏ nhà hàng xóm chồng lấn lên đất nhà mình thì xử lý thế nào?”. Lawkey gửi đến bạn đọc nếu còn vấn đề gì thắc mắc hãy liên hệ Lawkey bạn nhé. 

Xem thêm: Đất mua bằng giấy viết tay, đất không rõ nguồn gốc được cấp sổ đỏ không?