Trong quá trình thuê mua, bên thuê mua không chỉ được hưởng các quyền theo quy định của pháp luật mà còn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về quyền và nghĩa vụ của bên thuê mua nhà ở? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Quy định về thuê mua nhà ở

Căn cứ Điều 174 Luật Nhà ở năm 2023, việc thuê mua nhà ở phải được lập thành hợp đồng bằng văn bản và phải có đầy đủ các nội dung theo quy định tại Điều 163 của Luật Nhà ở 2023.

Tùy từng trường hợp, chủ thể ký kết hợp đồng thuê mua được xác định như sau:

– Đối với nhà ở do tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng thì hợp đồng thuê mua được ký giữa tổ chức, cá nhân đó với bên thuê mua.

– Đối với nhà ở thuộc tài sản công thì việc ký kết hợp đồng được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 126 Luật Nhà ở 2023.

Khi hết thời hạn thuê mua theo hợp đồng và bên thuê mua đã thanh toán đầy đủ số tiền thuê mua theo thỏa thuận, bên cho thuê mua có trách nhiệm thực hiện thủ tục đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho bên thuê mua, trừ trường hợp bên thuê mua tự nguyện trực tiếp thực hiện thủ tục này.

Quyền và nghĩa vụ của bên thuê mua nhà ở

Theo Điều 175 Luật Nhà ở năm 2023, bên thuê mua nhà ở có các quyền và nghĩa vụ sau:

Thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng

Bên thuê mua có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các quy định của Luật Nhà ở và các quyền, nghĩa vụ khác đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng thuê mua nhà ở.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, bên thuê mua phải sử dụng nhà ở đúng mục đích, thanh toán tiền thuê mua đúng thời hạn và tuân thủ các cam kết đã ký kết.

Nghĩa vụ trả lại nhà ở khi hợp đồng chấm dứt

Khi hợp đồng thuê mua chấm dứt và bên thuê mua đã được bàn giao nhà ở thì phải hoàn trả lại nhà ở cho bên cho thuê mua.

Thông thường, bên thuê mua sẽ được hoàn trả khoản tiền đã nộp lần đầu. Tuy nhiên, pháp luật quy định một số trường hợp ngoại lệ không được hoàn trả hoặc việc xử lý được thực hiện theo quy định riêng, bao gồm:

– Trường hợp nhà ở thuộc tài sản công bị thu hồi do bên thuê mua không thanh toán tiền thuê từ 03 tháng trở lên mà không có lý do chính đáng.

– Trường hợp sử dụng nhà ở không đúng mục đích, tự ý cho thuê lại, bán, cho mượn, cơi nới, cải tạo hoặc phá dỡ nhà ở trái quy định.

– Các trường hợp chấm dứt hợp đồng và thu hồi nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho lực lượng vũ trang theo khoản 2 Điều 176 Luật Nhà ở năm 2023.

Quyền và nghĩa vụ được giải quyết khi bên thuê mua chết

Pháp luật cũng quy định cụ thể việc xử lý hợp đồng thuê mua trong trường hợp bên thuê mua qua đời, cụ thể như sau:

– Trường hợp có người thừa kế hợp pháp đang cùng sinh sống tại nhà ở được tiếp tục thực hiện hợp đồng thuê mua, trừ trường hợp họ tự nguyện trả lại nhà ở.

– Trường hợp có người thừa kế hợp pháp nhưng không cùng sinh sống, nếu bên thuê mua đã thực hiện từ hai phần ba thời hạn thuê mua trở lên thì người thừa kế hợp pháp được thanh toán số tiền còn lại và được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở.

– Đối với nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nếu chưa thực hiện được hai phần ba thời hạn thuê mua thì người thừa kế chỉ được tiếp tục thuê mua khi thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023.

– Trường người thừa kế hợp pháp không thuộc các trường hợp nêu trên thì bên cho thuê mua có quyền thu hồi nhà ở. Người thừa kế sẽ được hoàn trả khoản tiền đã nộp lần đầu kèm theo lãi suất tính theo mức lãi suất liên ngân hàng không kỳ hạn tại thời điểm hoàn trả.

– Trường hợp không có người thừa kế hợp pháp, nếu bên thuê mua chết mà không có người thừa kế hợp pháp thì khoản tiền đã nộp lần đầu thuộc về Nhà nước theo quy định của Bộ luật Dân sự. Đồng thời, bên cho thuê mua được thu hồi nhà ở để tiếp tục cho thuê hoặc thuê mua đối với các đối tượng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Quyền và nghĩa vụ của bên thuê mua nhà ở được Luật Nhà ở năm 2023 quy định khá đầy đủ nhằm bảo đảm quyền lợi của các bên trong giao dịch cũng như bảo đảm việc quản lý, sử dụng nhà ở đúng quy định. Bên thuê mua cần thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo hợp đồng, đặc biệt là thanh toán đúng hạn, sử dụng nhà ở đúng mục đích và không tự ý chuyển nhượng, cho thuê lại hoặc cải tạo nhà ở khi chưa được phép để tránh bị chấm dứt hợp đồng và thu hồi nhà ở.

Trên đây là bài viết về “Quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của bên thuê mua nhà ở”. Nếu còn bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến pháp luật về nhà ở hoặc cần tư vấn cụ thể đối với từng trường hợp, vui lòng liên hệ LawKey để được hỗ trợ.

Xem thêm: Đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà ở theo quy định mới nhất