Bên cạnh việc xử lý nghiêm minh đối với hành vi phạm tội, pháp luật Việt Nam luôn đề cao tính giáo dục, giúp đỡ người chưa thành niên sửa chữa sai lầm, tạo điều kiện tái hòa nhập cộng đồng. Vậy hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên được quy định như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Phạt tù có thời hạn là gì?

Theo khoản 1 Điều 38 Bộ luật Hình sự năm 2015, tù có thời hạn là hình phạt buộc người bị kết án phải chấp hành hình phạt tại cơ sở giam giữ trong một khoảng thời gian nhất định.

Đối với người phạm một tội, mức phạt tù có thời hạn có thời hạn tối thiểu là 03 tháng và tối đa là 20 năm.

Thời gian người phạm tội đã bị tạm giữ, tạm giam sẽ được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù theo nguyên tắc cứ 01 ngày tạm giữ, tạm giam được tính bằng 01 ngày tù.

Các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội

Căn cứ Điều 115 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, đối với mỗi tội phạm, người chưa thành niên chỉ bị áp dụng một trong các hình phạt sau đây:

– Cảnh cáo;

– Phạt tiền;

– Cải tạo không giam giữ;

– Tù có thời hạn.

Như vậy, hình phạt nghiêm khắc nhất có thể áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội là tù có thời hạn. Pháp luật không áp dụng hình phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên, thể hiện rõ chính sách nhân đạo của Nhà nước đối với nhóm đối tượng này.

Quy định này xuất phát từ thực tế rằng người chưa thành niên chưa phát triển đầy đủ về nhận thức, khả năng kiểm soát hành vi còn hạn chế, dễ bị tác động bởi môi trường sống và những người xung quanh.

Do đó, việc xử lý không chỉ nhằm trừng trị mà còn hướng đến mục đích giáo dục, giúp các em sửa chữa lỗi lầm và trở thành công dân có ích cho xã hội.

Mức phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên

Căn cứ Điều 119 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người chưa thành niên được xác định như sau:

Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi

Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 15 năm tù.

Trường hợp điều luật quy định hình phạt tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần năm mức phạt tù mà điều luật của Bộ luật Hình sự quy định.

Tuy nhiên, đối với các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng gồm:

– Tội giết người;

– Tội hiếp dâm;

– Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi;

– Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

– Tội sản xuất trái phép chất ma túy;

Nếu điều luật quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định.

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 09 năm tù.

Nếu điều luật quy định hình phạt tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá hai phần năm mức phạt tù mà điều luật quy định.

Riêng đối với các tội:

– Tội giết người;

– Tội hiếp dâm;

– Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi;

– Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

– Tội sản xuất trái phép chất ma túy;

Nếu điều luật quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định.

Ý nghĩa của quy định về phạt tù đối với người chưa thành niên

Việc giới hạn mức hình phạt tù đối với người chưa thành niên thể hiện quan điểm tiến bộ và nhân văn của pháp luật Việt Nam.

Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội không phải là trừng phạt nặng nề mà là giáo dục, giúp các em nhận thức được sai lầm, sửa chữa hành vi vi phạm, phát triển lành mạnh và có cơ hội tái hòa nhập cộng đồng.

Đây cũng là sự nội luật hóa các nguyên tắc bảo vệ quyền trẻ em theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên trong quá trình xử lý hành vi phạm tội.

Trên đây là những quy định của pháp luật về “phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội”. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề này hoặc cần được tư vấn pháp lý cụ thể, hãy liên hệ LawKey để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.

Xem thêm: Quy định của pháp luật về thủ tục xét xử thân thiện đối với người chưa thành niên