Quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao và lãnh sự là gì? Pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao và lãnh sự. Hãy cùng Lawkey tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Khái niệm 

Quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao là quyền đặc biệt mà nước tiếp nhận dành cho cơ quan đại diện ngoại giao và viên chức, nhân viên của cơ quan này đóng tại nước mình nhằm tạo điều kiện để họ hoàn thành chức năng ngoại giao.

Quyền ưu đãi và miễn trừ lãnh sự là Quyền đặc biệt mà nước tiếp nhận dành cho cơ quan lãnh sự và các thành viên của cơ quan này đóng tại nước mình nhằm tạo điều kiện thuận lợi để họ có thể hoàn thành chức năng lãnh sự. 

Quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao

Pháp luật Việt Nam quy định quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao dành cho cơ quan đại diện ngoại giao và viên chức ngoại giao như sau:

Cơ quan đại diện ngoại giao

Theo quy định của Công ước Viên năm 1961 và Điều 5,8 Pháp lệnh về quyền ưu đãi miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam 1993 theo đó  cơ quan đại diện ngoại giao được hưởng nhiều quyền ưu đãi và miễn trừ quan trọng như sau:

– Trụ sở của cơ quan đại diện ngoại giao được hưởng quyền bất khả xâm phạm tuyệt đối. Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia tiếp nhận không được tự ý vào trụ sở nếu không có sự đồng ý của người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao.

– Quốc gia tiếp nhận có nghĩa vụ thực hiện mọi biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ trụ sở cơ quan đại diện ngoại giao khỏi mọi hành vi xâm nhập, phá hoại hoặc làm ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của cơ quan này.

– Tài sản, phương tiện vận chuyển, hồ sơ và tài liệu của cơ quan đại diện ngoại giao không bị khám xét, trưng dụng, tịch thu hoặc áp dụng các biện pháp cưỡng chế.

– Cơ quan đại diện ngoại giao có quyền treo quốc kỳ và quốc huy của nước cử tại trụ sở, nơi ở của người đứng đầu cơ quan đại diện và trên các phương tiện đi lại phục vụ công vụ.

– Túi ngoại giao (vali ngoại giao) được hưởng quyền bất khả xâm phạm tuyệt đối, không bị mở, kiểm tra hoặc giữ lại dưới bất kỳ hình thức nào.

Viên chức ngoại giao

Viên chức ngoại giao là những người đại diện chính thức cho quốc gia cử tại quốc gia tiếp nhận nên được hưởng phạm vi quyền miễn trừ rất rộng, căn cứ từ Điều 10 đến Điều 14 pháp lệnh về quyền ưu đãi miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam 1993 bao gồm:

– Thân thể của viên chức ngoại giao là bất khả xâm phạm. Họ không thể bị bắt giữ hoặc tạm giam dưới bất kỳ hình thức nào. Quốc gia tiếp nhận phải đối xử với họ một cách tôn trọng và có trách nhiệm bảo vệ an toàn cho họ.

– Viên chức ngoại giao được hưởng quyền miễn trừ xét xử hình sự tuyệt đối tại quốc gia tiếp nhận.

– Đồng thời, họ còn được miễn trừ xét xử dân sự và hành chính, trừ một số trường hợp ngoại lệ theo quy định.

– Viên chức ngoại giao không có nghĩa vụ phải ra làm chứng trước cơ quan tài phán của quốc gia tiếp nhận.

– Nơi ở riêng, giấy tờ, thư tín và tài sản cá nhân của viên chức ngoại giao cũng được hưởng quyền bất khả xâm phạm.

Quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự

Pháp luật Việt Nam quy định quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự dành cho cơ quan lãnh sự và viên chức lãnh sự như sau:

Cơ quan lãnh sự

Theo Điều 21, 25 pháp lệnh về quyền ưu đãi miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam 1993 cơ quan lãnh sự được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ sau:

– Trụ sở cơ quan lãnh sự được hưởng quyền bất khả xâm phạm nhưng chỉ ở mức độ tương đối. Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia tiếp nhận có thể vào trụ sở trong một số trường hợp đặc biệt như hỏa hoạn hoặc thiên tai nghiêm trọng.

– Tài sản và phương tiện của cơ quan lãnh sự có thể bị trưng dụng trong trường hợp cần thiết vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc lợi ích công cộng theo quy định của pháp luật quốc gia tiếp nhận, nhưng phải bồi thường thích đáng.

– Cơ quan lãnh sự có quyền treo quốc kỳ và quốc huy của quốc gia cử tại trụ sở cơ quan lãnh sự và trên các phương tiện phục vụ công vụ.

– Túi lãnh sự (vali lãnh sự) không được mở hoặc giữ lại một cách tùy tiện. Tuy nhiên, nếu có căn cứ nghi ngờ chứa vật phẩm không phù hợp với chức năng lãnh sự thì cơ quan có thẩm quyền của quốc gia tiếp nhận có thể yêu cầu mở để kiểm tra. 

– Trụ sở, đồ đạc, tài sản và phương tiện giao thông của cơ quan lãnh sự không bị trưng dụng dưới bất cứ hình thức nào vì lý do công ích và an ninh, quốc phòng. Trong trường hợp phải trưng mua vì những lý do đó thì Nhà nước Việt Nam áp dụng mọi biện pháp cần thiết để tránh cản trở việc thực hiện chức năng lãnh sự và có trách nhiệm bồi thường thoả đáng cho nước cử lãnh sự. 

Viên chức lãnh sự

Viên chức lãnh sự được hưởng quyền ưu đãi và miễn trừ với phạm vi hạn chế hơn so với viên chức ngoại giao, được quy định tại Điều 27 pháp lệnh về quyền ưu đãi miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam 1993 cụ thể:

– Thân thể của viên chức lãnh sự được bảo hộ bất khả xâm phạm, tuy nhiên họ vẫn có thể bị bắt hoặc tạm giam trong trường hợp phạm trọng tội và theo quyết định của cơ quan tư pháp có thẩm quyền.

– Viên chức lãnh sự chỉ được hưởng quyền miễn trừ tài phán đối với các hành vi được thực hiện trong khi thi hành chức năng lãnh sự.

– Đối với các hành vi ngoài phạm vi công vụ, viên chức lãnh sự vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, dân sự hoặc hành chính theo pháp luật của quốc gia tiếp nhận.

– Viên chức lãnh sự có thể được mời đến làm chứng trong quá trình giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, cơ quan có thẩm quyền phải hạn chế gây cản trở đến hoạt động lãnh sự của họ.

Trên đây là bài viết về “Quy định về quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao và lãnh sự”. Nếu còn vấn đề gì thắc mắc hãy liên hệ Lawkey bạn nhé!

Xem thêm: Đối tượng được cấp hộ chiếu ngoại giao theo quy định mới nhất